Ieper

On Thursday morning, I drove from Den Bosch towards the First World War. To the “Flanders Fields” of Ypres. Ypres was still on my bucket list. Quite low down, I admit, but if I look up the official Google bucket list, I have seen the top ten by now. Most of them even multiple times. So now, no Angkor Wat, Great Barrier Reef, Machu Picchu, Great Wall of China, Taj Mahal, Grand Canyon, Colosseum, Iguaçu, Alhambra, or the Hagia Sophia (the top ten). Icons of beauty, ingenuity, or history. Life has generously blessed me with beautiful experiences. But I have also been ‘spoiled’ with gruesome locations. Places where history does not allow itself to be admired but forces itself upon us. Places where man or nature did not show his greatest achievements, but his deepest derailment. There is no bucket list for such locations. And even if there were, Ypres would not make the top ten. Yet, I cannot visit such a place without red, teary eyes. In the rolling Flemish fields, nothing nowadays resembles war. The landscape does its utmost to forget. Upon entering Ypres, it is hard to imagine that more than a century ago, the earth here was ploughed by millions of explosions. Now, under a steady rain, it looks like a well-preserved medieval city, but in 1918 it was completely wiped off the face of the earth. The numbers are so large that they lose their meaning. Hundreds of thousands dead. Countless wounded. Generations mutilated. Only in the cemeteries do those numbers regain a face. Row after row of identical white stones. Names, ages, regiments. Often no older than nineteen years. What touches me every time is the silence. No heroism. No victory. No glory. Only silence.

Towards evening, I attended the Last Post under the Menin Gate. Since 1928, every evening, the trumpet sounds there for the fallen. People stand together in silence. For a moment, nationalities, political convictions, and differences vanish. Everyone listens to the same tones. Perhaps that is why Ypres belongs on a bucket list after all. Not because it is beautiful. Not because it is more impressive than Machu Picchu or the Taj Mahal. But because it reminds you of something you easily forget: that peace is not a given and that civilization sometimes turns out to be a thin veneer.

Ieper

Op donderdagochtend reed ik vanuit Den Bosch richting de Eerste Wereldoorlog. Naar de “Flanders Fields” van Ieper. Ieper stond nog op mijn bucketlist. Vrij onderaan, ik geef het toe, maar als ik de officiële Google-bucketlist opzoek, heb ik de top tien inmiddels allemaal gezien. De meeste zelfs meerdere keren. Dus nu geen Angkor Wat, Great Barrier Reef, Machu Picchu, Chinese Muur, Taj Mahal, Grand Canyon, Colosseum, Iguaçu, Alhambra of de Hagia Sophia (de toptien). Iconen van schoonheid, vernuft of geschiedenis. Ik ben door het leven royaal bedeeld met mooie ervaringen. Maar ik ben ook ‘verwend’ met gruwelijke locaties. Plaatsen waar de geschiedenis zich niet laat bewonderen maar zich opdringt. Plaatsen waar de mens of natuur niet zijn grootste prestaties liet zien, maar zijn diepste ontsporing. Van zulke locaties bestaat geen bucketlist. En als die er al zou zijn, zou Ieper niet de top tien halen. Toch kan ik zo’n plek niet bezoeken zonder rode, natte ogen.

In de glooiende Vlaamse velden lijkt tegenwoordig niets meer op oorlog. Het landschap doet zijn uiterste best om te vergeten. Bij het binnenrijden van Ieper valt nauwelijks voor te stellen dat hier meer dan een eeuw geleden de aarde werd omgeploegd door miljoenen explosies. Nu, onder een gestaag vallende regen, ziet het eruit als goed bewaard gebleven middeleeuwse stad maar was in 1918 volledig van de wereld gevaagd. De cijfers zijn zo groot dat ze betekenis verliezen. Honderdduizenden doden. Ontelbare gewonden. Generaties verminkt. Pas op de begraafplaatsen krijgen die cijfers weer een gezicht. Rij na rij identieke witte stenen. Namen, leeftijden, regimenten. Vaak niet ouder dan negentien jaar. Wat mij telkens raakt, is de stilte. Geen heroïek. Geen overwinning. Geen glorie. Alleen stilte.

Tegen de avond woonde ik onder de Menenpoort de Last Post bij. Al sinds 1928, iedere avond, klinkt daar de trompet voor de gevallenen. Mensen staan zwijgend bijeen. Voor even verdwijnen nationaliteiten, politieke overtuigingen en verschillen. Iedereen luistert naar dezelfde tonen. Misschien is dat waarom Ieper toch op een bucketlist thuishoort. Niet omdat het mooi is. Niet omdat het indrukwekkender is dan Machu Picchu of de Taj Mahal. Maar omdat het je herinnert aan iets wat je gemakkelijk vergeet: dat vrede geen vanzelfsprekendheid is en dat beschaving soms een dun laagje vernis blijkt.